ری چارلز را نابغه می‌نامیدند زیرا این هنرمند فقید، با وجود این‌که از نعمت بینایی محروم بود به‌عنوان یکی از نوازنده‌های چیره‌دست پیانو، کی‌برد و سازهای بادی در سبک‌های نام‌برده، شناخته می‌شد. ری صدای بسیار خوبی نیز داشت و در مجموع خواننده و هنرمندی پرطرفدار و مردمی بود.

از ری چارلز به‌عنوان یکی از ابداع کننده‌ها و مروجین پیانوی سبک سول نام می‌برند. او با تاثیر گرفتن از سبک‌های رایج دهه‌ی ۵۰ میلادی و با استفاده از پیانوی الکتریکی خود، سول را در موسیقی پاپ و کانتری نیز وارد کرده است. فرانک سیناترا هنرمند بزرگ موسیقی جز، ری چارلز را تنها نابغه‌ی واقعی در حرفه‌ی خود نامیده است.

وی در سال ۱۹۳۰ متولد شد و در سنین خردسالی به علت بیماری آب سیاه، بینایی چشمان خود را از دست داد. ری چارلز در کودکی به مدرسه‌ی «سنت اگوستین» که مخصوص نابینایان و ناشنوایان بود رفت و در همان‌جا با موسیقی آشنا شد و سازهای زیادی را فراگرفت.

ری چارلز که در بخشی از دوران شهرتش به «برادر ری» معروف بود در ۱۷ سالگی (سال ۱۹۴۷) با پس‌اندازهایی که جمع کرده بود به شهر فلوریدا رفت و برای نخستین بار در آن‌جا ساختن موسیقی را آغاز کرد.

وی در دهه‌ی ۵۰ میلادی به شهرت رسید و معروفیت او با آغاز دهه‌ی ۶۰ به اوج خود رسید. در این دوره ری چارلز بارها آهنگ‌های پرفروش و پرطرفدار عرضه کرد و اجراهای زنده‌ی متعددی داشت. پس از گذشت این ۱۵ سال که به‌عنوان دوره‌ی طلایی زندگی حرفه‌‌ای ری چارلز شناخته می‌شوند، هنرمند نابینا با شروع سال ۱۹۶۵ درگیر اعتیاد شد و برای مدتی از صحنه‌ی موسیقی کنار رفت.

او پس از یک‌سال بازگشتی دوباره به عرصه‌ی موسیقی داشت اما هرگز نتوانست به اوج برگردد. ری چارلز هرگز از فعالیت دست نکشید و تا یک‌سال قبل از پایان زندگی‌اش نیز آلبوم موسیقی به بازار عرضه کرد. او در سال ۲۰۰۴ به‌دلیل عوارض ناشی از بیماری و عمل جراحی درگذشت.

ری چارلز در طول دوران فعالیت حرفه‌ای بیش از ۱۰ هزار اجرای زنده داشت و محبوب‌ترین آهنگ‌های خود را که هرگز از رونق نیافتادند با شور و حرارت بسیار اجرا می‌کرد. در سال ۲۰۰۴ فیلمی از زندگی این هنرمند ساخته شد که ایفاگر نقش ری چارلز را برنده‌ی جایزه‌ی اسکار کرد.

گفتنی است این هنرمند نابینای موسیقی قرن بیستم علاقه‌ی بسیاری نیز به بازی شطرنج داشت.

• ثمر سعیدی/رادیو کوچه